12-06-2011    

Wat is een psychiatrische hulphond?
Een psychiatrische hulphond is een geregistreerde hulphond die wordt ingezet bij patiŽnten die zonder deze honden niet zelfstandig in de maatschappij kunnen functioneren. Deze honden verlenen hulp bij onder anderen een paniekaanval, dissociatie en dreigend gevaar voor de baas of bazin.
De hond is gericht op ťťn persoon, die hij nauwlettend in de gaten houdt.

Wat leert een blindengeleidehond?
De basis is altijd socialiteit, gewenning aan verkeer, werken in allerlei verschillende situaties en natuurlijk gehoorzaamheid. Ook de basiscommando's 'hier komen', 'zit', 'liggen', 'apport' en 'netjes meelopen'.

Een blindengeleidehond leert bijvoorbeeld obstakels te ontwijken en te zoeken naar bijvoorbeeld een deur, bank, brievenbus, zebra of kassa. Ze leren ook om te gaan met openbaar vervoer en aan te geven dat er telefooncellen, kaartautomaten, trappen, draaideuren, stoplichten en dergelijke in de buurt zijn.

Wat leert een psychiatrische hulphond?
De basis is altijd socialiteit, gewenning aan verkeer, werken in allerlei verschillende situaties en natuurlijk gehoorzaamheid. Ook de basiscommando's 'hier komen', 'zit', 'liggen', 'apport' en 'netjes meelopen'.

In het geval van Hilde en Basco voelt Basco aan wanneer Hilde in paniek raakt, begint te dissociŽren, een nachtmerrie heeft, angstig wordt, en zo verder. Hij heeft geleerd bij een paniekaanval contact te maken met Hilde, met de neus tegen haar hand, en kan hij eventueel medicijnen voor haar apporteren. In een drukke omgeving weet hij haar te leiden naar een rustige plek, bijvoorbeeld in een hoek van twee muren om de mensenmassa te ontlopen, waar hij ook contact zoekt en haar beschermt.


Hilde: "Ik heb ooit van een vrouw gehoord, na een aanval: 'Wat doet hij dat leuk. Als er mensen op je af komen tijdens je aanval, gaat je hond niet grommen, blaffen of iets, maar maakt zich groot en gaat beschermend voor je staan.'"

Basco heeft ook geleerd het licht aan en uit te doen. In Hildes huis zijn de lichtknoppen op zo'n hoogte geplaatst dat Basco erbij kan. Bij een nachtmerrie weet hij het knopje te vinden. Hierna probeert hij haar wakker te maken vanaf de grond. Zodra dit niet lukt, springt hij op bed en gaat op haar liggen. Een plotseling gewicht van 35 kilo bovenop je houdt je niet in slaap. Ook kan je niet om je heen slaan en zul je hiervan wakker worden. Zodra Hilde wakker is, maakt Basco contact en hij haalt haar terug naar het hier en nu; 's nachts, in het veilige huis, in bed. Zodra ze zegt: "Het is weer goed.", doet Basco het licht weer uit en slapen ze weer verder.

Een dissociatie komt voor op verschillende manieren. Ik heb Hilde gevraagd zo duidelijk mogelijk te vertellen wat hij dan doet voor haar en ze vertelde dat, in het algemeen, hij contact zoekt door te likken of porren tegen de armen en eventueel haar gezicht. Mocht Hilde echt heel ver heen zijn, dan bijt hij zachtjes in haar arm. Dan komt ze weer bij. Als het donker is en ze begint de dissociŽren, dan doet hij het licht eerst aan.

Heeft Hilde iets laten vallen of wil ze iets oprapen van de grond, dan kan Basco het oppakken met het simpele commando, "Basco, geef." Zo kan hij helpen met deurtjes en laatjes open trekken en dicht te duwen, apporteren van de telefoon, portemonnee of medicijnen.
 

---------------------------------------

Wie is Hilde?
Hilde van der Burg, geboren 21 juni 1984 te Kampen.
Hilde verhuist op zesjarige leeftijd naar Rwanda, waar toen een burgeroorlog uitbrak. Ze is geconfronteerd met te veel voor zo'n jong kind. Na zes maanden verhuist het gezin terug naar Nederland, zes en een half jaar eerder dan gepland.
Deze impact, samen met een whiplash door een botsing met een auto en veel en snel verhuizen in korte tijd, heeft voor vele psychische problemen gezorgd. Hilde heeft op tweeŽntwintigjarige leeftijd hulp gezocht, en gekregen. Na een deeltijdbehandeling is ze vijf jaar opgenomen geweest, waarvan twee op de gesloten afdeling, waar behalve het slikken van medicijnen en het proberen rustig te blijven niet heel veel meer is gebeurd. Wel is er gezocht naar een behandelafdeling en deze is gevonden in Ermelo. Hier heeft Hilde nog een aantal jaren gezeten voordat ze uit opname weer op zichzelf ging wonen. Ze volgt nu nog een ambulant programma. Hilde: "Mijn ambitie is het opzetten van een stichting om erkenning verder te bevorderen. Ook zou ik willen dat er een trainingscentrum komt."

Diagnose
Hilde heeft een waslijst aan diagnoses. Hieronder vallen bijvoorbeeld CPTSS (complex posttraumatisch stressstoornis) en ze wacht op uitslagen van een AD(H)D en autismetest. Daarbij heeft ze een stofwisselingsziekte, waardoor ze onder anderen last krijgt van haar gewrichten.

Hilde heeft zich altijd sterk opgesteld en wist duidelijk te maken wat ze nodig had en hoe ze iets wilde hebben. Toen ze voor het eerst van de psychiatrische hulphond hoorde op een Amerikaanse website, wist ze het gelijk; dit is mijn uitweg. Dit is mijn kans om eruit te komen.

Haar ontmoeting met Vom Falorie
De verzekering vergoedt geen psychiatrische hulphonden. Hilde heeft dus lang moeten zoeken naar een instelling die voor haar een hond wilde trainen, maar ook naar sponsors om financiŽn te dekken. Stichting Geleidehonden had niet van de psychiatrische hulphond gehoord en wilden niet financieren of meehelpen zoeken. Tot Hilde uiteindelijk bij Vom Falorie terecht kwam. Een Nederlands bedrijf, sinds kort gevestigd in Duitsland. Hier werdt meteen gekeken naar de opties, en na enkele gesprekken werdt er overgegaan tot het trainen van de Hulphond voor Hilde.
 

---------------------------------------

Wat is eigenlijk het precieze verschil tussen een psychiatrische hulphond en een blindengeleidehond?
Het grootste verschil ligt in de handelingen. Hulphonden die worden getraind voor iemand met een lichamelijke beperking (doofheid, blindheid, mensen in een rolstoel) leren te signaleren, zoals het aangeven van geluiden en (stop)lichten.
Hulphonden die worden getraind voor een psychiatrisch patiŽnt hoeven dit niet te leren. De patiŽnt weet zelf waar de lichten en geluiden zijn en heeft hier geen hulp bij nodig. Wel leren de honden wat te doen in een grote mensenmassa.

De psychiatrische hulphond moet van huis uit nog iets extra's meenemen. Dit is het bieden van steun en zekerheid aan zijn baas. De blindengeleidehond doet dit in zekere zin ook, maar het draait hier volledig om bij de psychiatrische hulphond. De hulphond komt in actie wanneer de baas op straat in paniek raakt en leidt hem of haar weg van de bron. De psychiatrische hulphond is erg veel bezig met het in de gaten houden van wat zijn baas doet en hier reageert hij op.
 

---------------------------------------

Wie is Basco?

Basco is niemand minder dan de eerste psychiatrische hulphond in Nederland en verblijft bij zijn baasje Hilde. Hij is pas drie, maar dat laat hij niet merken als hij aan het werk is. Hij is erg waaks en moet vierentwintig uur per dag alert zijn. Hij is ook erg trots en beschermend tegenover zijn baasje. Hilde werd een keer gepest door een groepje jongens, aan wie Basco heeft laten zien dat hij het hier niet mee eens was. Basco rende blaffend op ze af. Hij heeft ze niks aangedaan, behalve dan wat mentale schade. Dus wie weet volgen de volgende psychiatrische hulphonden sneller dan we denken.

Hilde is zijn beste vriendin. Wegens ziekte was Hilde niet in staat de hond uit te laten, dus deed iemand anders dat voor haar. Later bleek dat Basco eerder zijn nieuwe begeleider uitliet dan andersom en dat hij, het moment dat hij vrij was, wegrende.
Geschrokken stuurde de uitlater Hilde een sms'je: 'Je hond is weggelopen'. Op het moment dat het sms'je aankwam, stond hij al te blaffen in zijn thuis. Hilde: "Hij hoort bij mij."

Ook is hij niet voor de gek te houden. Hilde heeft wel eens geprobeerd Basco te prikkelen door stil te gaan staan en achteruit te deinzen, wat ze normaal doet bij een aanval. Hij deed niks.  

Nu is het niet zo dat Basco dť ideale hond is. Wanneer hij lekker duf op de grond ligt terwijl baasje met een goede vriend, vriendin of met haar favoriete jongste zusje praat, komt hij ook niet makkelijk overeind. Mocht Hilde in paniek schieten, zal Basco eerst denken, 'Laat iemand anders dit maar opknappen.' Gelukkig weet hij wel wie Hilde in zo'n situatie kan helpen en wie niet.

 

---------------------------------------

Wat is Vom Falorie?
Vom Falorie is in 1984 begonnen als gebruikshondenkennel waar ze uiterst actief zijn in de africhtingsport tot verdedigingshond.
Hiermee hebben ze drie keer meegedaan aan het Wereld Kampioenschap Africhting.
Via connecties zijn ze de blindengeleidehond beginnen te trainen.  Na de aanvraag van Hilde hebben ze de eerste psychiatrische hulphond van Nederland getraind.


Waarom zijn ze psychiatrische hulphonden gaan trainen?
In 2009 hebben ze de eerste psychiatrische hulphond getraind op verzoek van Hilde. Ze vertelde dat ze bij alle instanties een 'nee' terugkreeg, maar John en Saskia van Vom Falorie wilden deze uitdaging graag aannemen.
 

---------------------------------------

Wanneer kan een psychiatrische hulphond worden ingezet? Zie tabel....


Wanneer kan een psychiatrische hulphond niet worden ingezet?
De psychiatrische hulphond wordt niet ingezet waar hij niet een leven van een hond kan krijgen. Wanneer de eigenaar niet realiseert dat hij altijd met een hond te maken heeft, die ook gevoelens en behoeften heeft, of geen goede zorg kan bieden, zit er geen goede toekomst aan te komen voor de hond. Bij bijvoorbeeld een zware depressie of bij hevige paniekaanvallen wordt de hond niet ingezet wegens gevaar voor de gezondheid van de hond.

Hebben ze nog meer psychiatrische hulphonden in training?
Basco is de eerste psychiatrische hulphond van Nederland. Momenteel hebben ze er nog eentje in opleiding.

De vraag naar deze honden is gigantisch.
Saskia: "De Psychiatrische Hulphond zou heel veel mensen enorm kunnen helpen. De zelfstandigheid wordt veel groter met deze hulphond, en ook het medicijngebruik wordt dan vaak veel minder, dankzij de steun van deze fantastische Hulphond."

Hoe reageren mensen in Hildes dagelijkse omgeving op Basco?
"Voordat Hilde Basco had, was ze erg onzeker over de toekomst en leefde ze als het ware van dag naar dag. "Morgen zien we wel weer" was haar thema. Weinig initiatieven had ze in die tijd. Ze had moeite bij ons te wennen. Wie zijn die mensen en kan ik ze vertrouwen? Het vertrouwen kwam langzaam, maar zeker. Ze had veel wisselende stemmingen en kon zeer slecht slapen. Natuurlijk was ze niet elke dag bij ons, dus we zagen haar niet continue. Meerkanten was haar plaats, maar daar word je ook niet echt blij van. Daar leefde ze in groepsverband en daar was het moeilijk om jezelf meer zelfstandig te maken. Toen ze bezig ging na te gaan wat voor mogelijkheden er zouden zijn voor een hulphond, zag je haar al opbloeien. Er was weer een toekomst, hoe die dan ook maar mocht worden, maar er was uitzicht op iets. Ieder mens wil graag "iemand" zijn; gewaardeerd worden, mee doen. Dat was voor haar op Meerkanten moeilijk. Maar zonder Meerkanten ging het ook niet.
Met Basco wel. Natuurlijk was de overgang moeilijk: je weet niet precies hoe het met de hulphond zal gaan. Maar Hilde had er vertrouwen in en wilde ervoor gaan. Daar was moed voor nodig die ze zelf heeft kunnen opbrengen. Ze had weer een doel voor ogen en daar ging ze voor. Basco kwam. Natuurlijk is niet alles in een keer okay, maar de verandering die ze heeft doorgemaakt is geweldig. Meer zekerheid, meer durf: er is iemand vlak bij me die mij beschermd. Dat heeft ieder mens nodig, en Hilde zeker. Ze loop nu winkel in, winkel uit, gaat met de bus en de trein. Samen met Basco gaat dat hartstikke goed. Ze heeft heel veel aan zekerheid gewonnen en presenteert zichzelf beter dan vele andere mensen doen. Ze heeft veel in zich aan waardevolle talenten. Hoe gaat het verder? Er zullen ups en downs zijn, maar minder dan eerst en ze weet dat ze veel kan. Daar kan ze zich aan vasthouden. Er is voor Hilde veel te verwerken, maar wij geloven dat door de tijd zij de geschiedenis meer en meer achter zich kan laten. Natuurlijk laat ze niet alles zien wat in haar leeft, maar dat doet niemand. Iedereen heeft recht op 'een plekje dat niemand kent'. Zij heeft, zoals iedereen, mensen om haar heen nodig die haar steunen als ze daarom vraagt. En ťťn van die 'mensen' is haar trouwe hond Basco.

Groetjes, Jan en Gerda"Hildes gastouders

Met dank aan: Saskia Stark Vom Falorie Duitse herder Gebruikshondenkennel & Trainingscentrum
Website: www.vomfalorie.com
Datum: 12-06-2011