24-03-2013    

Hoe leren honden
Het gedrag van honden wordt door veel factoren bepaald. Wat voor ras is het bijvoorbeeld, is het een reu of een teef, en wat heeft hij genetisch gezien meegekregen. Wat heeft hij meegemaakt in zijn eerste levensweken toen hij nog in het nest was? Welke positie had hij daar in de roedel? Wat voor ervaringen heeft hij opgedaan met mensen, geluiden, nieuwe situaties enz? Wat voor gedrag neemt hij over van de andere hond (of kat) die al in huis is?

In grote lijnen wordt er een onderscheid gemaakt tussen gedrag wat aangeboren en gedrag wat aangeleerd is. Het kunnen blaffen is bijvoorbeeld aangeboren. Het niet-blaffen op een moment waarop hij het eigenlijk wel zou willen doen is aangeleerd.

Een hond leert niet alleen van zijn baas maar ook vanuit zichzelf, door zijn eigen ervaringen. Als de deur van de koelkast opengaat als hij tegen de zijkant krabt met zijn poot en hij wordt beloond met een heerlijk stuk kaas dat hij zomaar kan pakken dan is het logisch voor een hond om dat te blijven proberen. En als hij een keel opzet als hij alleen is en de baas komt naar binnen dan gaat hij ook dat zeker nog harder en vaker doen. Want samen met de baas zijn is tenslotte veel gezelliger dan in je eentje.

Waardoor wordt een bepaald gedrag in gang gezet? Dat komt omdat de hond reageert op een signaal ofwel prikkel van buitenaf. Als een hond een konijn voorbij ziet schieten en hij zit niet aan de riem dan mag u 3x raden wat hij gaat doen. Het kan ook een prikkel van binnenuit zijn. Als hij dorst heeft dan gaat hij water drinken.
Hier is veel onderzoek naar gedaan, o.a. door de Russische geleerde Pavlov die met proefhonden werkte. Als ze voedsel kregen dan liet hij tegelijkertijd een bel horen. Na een paar keer hadden de honden geleerd dat de bel eten betekent. Ze begonnen dan ook al bij het horen van de bel hevig te kwijlen.

De Amerikaan Skinner werkte met duiven. Hij liet een duif tegen een plaatje tikken voordat hij voer kreeg. Het voer was dus de beloning voor het tikken tegen het plaatje. Om het weer even naar de honden te vertalen noem ik twee voorbeelden. De hond gaat zitten en krijgt als beloning een brokje. Of de hond komt de bal terugbrengen en als beloning wordt de bal nog een keertje gegooid. Beide leerbeginselen worden gebruikt bij het opvoeden en trainen van honden. Als een hond begint met dingen te leren dan wordt hij in het begin altijd beloond. Heel simpel omdat hij gedrag wat beloond wordt zal gaan herhalen. Gedrag wat niet beloond wordt verdwijnt over het algemeen vanzelf. Straffen heeft dan ook tijdens het aanleerproces geen zin. De hond kan er alleen maar van in de war raken. Als de hond begrijpt wat van hem verwacht wordt dan wordt er niet meer altijd een brok gegeven. De hond zal dan steeds beter zijn best gaan doen omdat hij nooit weet wanneer het hem iets oplevert. Of de beloning wordt in een andere vorm gegeven. Met de stem bijvoorbeeld, of met een knuffel, of misschien wel door het gooien van de bal waar hij zo graag achteraan rent.

Het is niet altijd simpel om een hond dingen te leren. Hoe krijgt u hem nou zover dat hij doet wat u wilt? Op de eerste plaats door heel consequent en heel geduldig te zijn en het gewenste gedrag te belonen. Ook is het belangrijk om niet te snel te veel te willen. M.a.w. de hond leert in zijn eigen tempo en aan ons als baas is de taak om onze opvoeding en training van de hond hierop aan te passen. Begin gemakkelijk en ga pas een stapje verder als de hond de vorige fase doorheeft. Tijdens de cursus wordt hier goed op gelet en wordt u hierin ook begeleid. Regelmatig thuis oefenen is ook belangrijk. Als u elke dag 5 10 minuten met de hond oefent dan zal hij snel vorderingen maken. Als u dit alles goed voor ogen houdt dan kunt u uw hond alles leren wat binnen zijn en uw vermogen ligt.

Marjon Ploeger
 

Met dank aan: Geertjan Heidekamp Voorzitter KCF
Website: www.kcflevoland.nl
Datum: 24-03-2013