11-11-2012    

Bijtwond bij uw hond of kat
WHG Roest Praktijk voor Gezelschapsdieren, Parkweg 211, 2271 BA
Voorburg; T 070-3870893; www.whgdierenartsen.nl

DISCLAIMER
Deze cliŽnten hand-out is bedoeld als ondersteuning van het consult door de dierenarts. De tekst gaat ervan uit dat uw huisdier al door de dierenarts is gezien. De adviezen in de hand-out gelden alleen voor dieren bij wie de diagnose is gesteld. De informatie dient niet als vervanging van een consult door de dierenarts! Bedenk bij het lezen dat de gezondheidssituatie van uw huisdier anders kan zijn dan in de teksten wordt beschreven. Verder worden al onze hand-outs vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op grond van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.
 

INLEIDING
Het komt helaas regelmatig voor dat onze huisvrienden gebeten worden. De kat meestal omdat hij druk bezig is zijn territorium te verdedigen: zeker als katten met mooi weer grote delen van de dag buiten doorbrengen. Honden worden vaak gebeten tijdens het uitlaten. Terwijl het ene moment je hond nog leuk aan het spelen is, kan er het volgende moment een conflict ontstaan en binnen een ogenblik is het gebeurd. Wat moet of kan je dan doen als eigenaar en wanneer moet je met je dier naar de dierenarts? In dit artikel wordt hier dieper op ingegaan.
 

ZIEKTEVERSCHIJNSELEN
Als je hond of kat gebeten is, hangt het af van de grootte van de wond of wonden of het direct opvalt dat het gebeurd is. Kleine wondjes van hoektanden hoeven niet op te vallen, maar kunnen wel voor gemene ontstekingen zorgen. Soms kom je daar als eigenaar van het dier pas een paar dagen later achter, als er viezigheid uit de wond komt of als de bijtplek dik wordt. Wonden waarbij de wondranden wijken zijn zeker een reden om een dierenarts de wond te laten behandelen. In principe mogen geÔnfecteerde wonden, en bijtwonden zijn per definitie geÔnfecteerd, niet gesloten worden. Wat er dan namelijk zou gebeuren, is dat de bacteriŽn worden opgesloten onder de huid. BacteriŽn bevinden zich dolgraag in een warme, vochtige omgeving zonder zuurstof. Ze gaan zich dan vermenigvuldigen en zo ontstaat een abces. Wel mogen van een wond de wondranden dichter bij elkaar gebracht worden met bijvoorbeeld krammen, om zo sneller te kunnen genezen.

Een abces is niets anders dan een forse ontsteking, waarin zich heel veel bacteriŽn en dode ontstekingscellen bevinden. Zo’n abces kan al in 2-3 dagen tijd ontstaan! De bacteriŽn en de dode ontstekingscellen vormen samen de pus, en dit wordt al gauw zo veel dat de pus een weg naar buiten zoekt. De huid scheurt en de pus kan letterlijk stromen uit de wond. Ook in dit geval is het zeker zaak naar de dierenarts te gaan, want de wond moet liefst goed gespoeld worden met een ontsmettende oplossing, en antibiotica zijn soms nodig om de wond goed te laten genezen en bloedvergiftiging te voorkomen en te genezen. Zo’n abces kan ontstaan op de plek van een grote bijtwond maar zeker ook als er alleen maar een tand of nagel de huid heeft geperforeerd, waarbij er bacteriŽn diep in de wond zijn gebracht.

Bijtwonden kunnen op allerlei plaatsen van het lichaam voorkomen. Ook de locatie van de bijtwond bepaalt hoe en hoe snel er ingegrepen moet worden. Zo kan het voorkomen bij een bijtwond aan een poot, dat er een bloedvat geraakt wordt. Als er vrij veel bloedverlies is, moet er een drukverband aangebracht worden. Dit kan natuurlijk door de dierenarts gedaan worden, maar als het bloedverlies vrij snel gaat of er is geen dierenarts in de buurt, is het beter dat u als eigenaar al eerder druk op de plaats van de wond kan aanbrengen. Dit kan door de EHBO-kit in de auto te gebruiken, of een kledingstuk dat voorhanden is. Hierbij moet ervoor gewaakt worden, dat er geen stuwing plaats vindt van de poot aan de lichaamszijde van de wond. Dit kan voorkomen worden door de druk op te bouwen op de plaats van de wond, en niet aan de lichaamszijde van de wond. Want door dit laatste kan het bloed in de aderen niet goed terugstromen naar het hart, en zal de wond erger gaan bloeden, omdat er nog wel bloedtoevoer is via de slagader.

Als een dier in het gezicht wordt gebeten, wordt soms wel eens een ooglidrand geraakt. Als de ooglidrand hierdoor gescheurd is, moet deze binnen zes uur gehecht worden. Anders zouden de ooglidranden hun functie niet meer goed kunnen uitoefenen. Ze kunnen de oogbol niet meer beschermen en ervoor zorgen dat traanvocht op de oogbol blijft om de oogbol vochtig te houden. Ook al is de bijtwond geÔnfecteerd, in dit geval staat het voorkomen van het functieverlies voorop. Bij een verdenking van een scheur aan een ooglidrand, is het ook goed om dit te melden als je de dierenarts belt. Bij dieren met vrij uitpuilende ogen of een ondiepe oogkas, zoals de Shih Tzu, kan het zelfs voorkomen dat de oogbol uit de kas komt bij een scheur van de ooglidrand. In dit geval kan je de oogbol beschermen met slaolie en een theedoek, en moet je direct naar de dierenarts zodat deze de oogbol weer in de kas kan terugplaatsen en de ooglidrand kan hechten.

Als een dier bij de borst wordt gebeten, is het ook goed om in de gaten te houden of het dier hierna geen benauwde indruk maakt. Want ook al zijn de bijtgaatjes maar klein, een enkele keer kan er zo diep zijn gebeten dat het borstvlies is geraakt. Normaal is er een negatieve druk in de borstholte tussen de borstvliezen in. Als deze negatieve druk door een bijtwond ongedaan wordt gemaakt, kan er een klaplong ontstaan. Zo’n dier zal acuut benauwd zijn. Een dier kan natuurlijk ook door de schrik of echte shock ook een benauwde indruk maken of zelfs helemaal beduusd zijn, dus is het beter om de beoordeling bij een benauwd dier aan de dierenarts over te laten.

Speciaal bij katten is het ook belangrijk dat door bijtwonden ook virussen kunnen worden overgedragen. Bij FeLV, het Feline Leukemievirus en bij kattenaids, FIV, kan overdracht via bloedcontact en via speeksel plaatsvinden. De virussen kunnen ook via seksueel contact worden overgedragen. Katers die nog niet gecastreerd zijn en zowel veel en vaak vechten om hun territorium te verdedigen als ook seksuele contacten hebben, lopen dus extra veel kans om deze virussen te krijgen!
 

CONCLUSIE
Er zijn zoveel verschillende manieren waarop je hond of kat gebeten kan zijn, dat het niet zinvol is om die allemaal apart in dit artikel te beschrijven. Samenvattend kan je zeggen dat het beter is om na een gevecht je dier helemaal na te kijken op eventuele wonden, en je dier goed te observeren. Vind je wonden, maak ze dan schoon en spoel ze goed met betadine-oplossing. Wijken er wonden, bloedt het (aanzienlijk), of lijkt je dier benauwd, ga dan naar je dierenarts. Ook als je twijfelt is het beter om je hond of kat na te laten kijken, al is het maar ter geruststelling dat er niets ernstigs aan de hand is. Ook als het allemaal wel mee lijkt te vallen maar je hond of kat wordt sloom, voelt warm aan en heeft verhoging, ga dan alsnog naar de dierenarts. Met de nodige wondverzorging en eventuele antibiotica en ontstekingsremmers, is er vaak goed iets aan te doen!
 

Dit artikel is voor het laatst bijgewerkt op 09.05.2011 door J.F. van Hengel

Met dank aan: WHG Dierenartsen
Website: www.whgdierenartsen.nl
Datum: 11-11-2012