15-04-2012    

Larynx paralyse bij de hond - stemspleet vernauwing
Drs. Paul van der Heijden, dierenarts, verbonden aan WHG Dierenziekenhuis Rotterdam, Pascalweg 4, 3709 JP Rotterdam; T 010 – 492 51 51; www.whgdierenartsen.nl

N.B. De teksten van onze hand-outs worden vervaardigd aan de hand van niet alleen wetenschappelijke literatuur, maar ook van onze eigen inzichten op basis van persoonlijke ervaringen. Daarom kan de informatie voor een deel afwijken van de gangbare literatuur.

Inleiding
Als uw meestal wat oudere hond symptomen vertoont van een veranderd stemgeluid, kokhalzen of hoesten tijdens het eten en drinken, verminderd uithoudingsvermogen bij inspanning, te duidelijke ademgeluiden (als een zeehond), moeite met ademhalen, blauwverkleuring van de tong of zelfs flauwvallen dan kan er sprake zijn van de aandoening larynxparalyse ofwel stemspleet vernauwing. Wat dit precies is en hoe het behandeld kan worden leest U in dit artikel.

Larynx
De Larynx (ofwel stembox) bestaat uit een kraakbeenstructuur bedekt met spierweefsel (8 spieren) en verbindt de keelholte met de luchtpijp. De larynx bevat ook de stembanden en is afgedekt door een beweeglijke op een klep gelijkende structuur, epiglottis genaamd. De epiglottis sluit de luchtpijp af als de hond eet en drinkt om te voorkomen dat voedsel of water in de luchtpijp terecht komen.

Ook de larynx zelf kan zich sluiten om te voorkomen dat voedselresten in de luchtpijp terecht komen. Tevens regelt de larynx de luchtstroom in de luchtpijp tijdens het ademhalen. De sluitfunctie is heel belangrijk en 7 van de 8 spieren zorgen dan ook voor sluiten van de larynx tijdens het eten en drinken . Slechts 1 spiertje zorgt voor opening van de larynx tijdens het ademhalen .
 


Normaal

Larynx Paralyse
Larynx paralyse betekent een stoornis in de larynxfunctie. Bij parese (verslapping ) of paralyse (verlamming) van de larynx lukt het de hond niet meer om de stemspleet goed te openen waardoor bij inademing te weinig zuurstof kan worden opgenomen. Er is een obstructie ontstaan in de luchtweg. Hierdoor treden de vervelende symptomen op als hierboven beschreven. De oorzaak van het niet goed functioneren van de stemspleet komt door of het niet goed functioneren van de spieren van de larynx, de zenuwen die de spieren aansturen of een combinatie van beide aandoeningen.
 


Larynx Paralyse

Voorkomen
Larynxparalyse zien we meestal bij wat oudere honden van de grotere hondenrassen zoals de Labrador – en Golden Retriever , Bouvier en Sint Bernardhond. Meestal is de oorzaak onbekend (idiopathisch). Minder vaak zien we het na een beschadiging van de spieren en zenuwen van de keel door trauma, door een spier/zenuwziekte of als aangeboren aandoening. Soms kan een slecht werkende schildklier de oorzaak van het probleem zijn.
Bij verergering van de aandoening neemt de kwaliteit van leven voor de hond erg af omdat de geringste inspanning tot grote benauwdheidklachten gaat leiden. Flauwvallen, of zelfs overlijden kan het gevolg zijn.

Andere afwijkingen met vergelijkbare symptomen
Ziektebeelden die hier op kunnen lijken zijn:

• tumoren in de voorste luchtwegen (neus, keelholte,mond, strottenhoofd, luchtpijp)
• collaps (samenvallen door verslapping) van luchtpijp of strottenhoofd
• hartspierziekten
• longziekten
• kort snuitigen - syndroom (combinatie van nauwe neusopening, lang zacht verhemelte,   vergrote tonsillen en nauwe luchtpijp zoals bij bijv. Engelse Buldog)
• hypothyreoidie (te traag werkende schildklier waardoor spier en zenuwfunctie vermindering)

Diagnose

De diagnose van deze aandoening wordt gesteld na:

• lichamelijk onderzoek, inclusief beluisteren van hart en longen
• röntgenonderzoek van de borstholte (hart en longen beoordelen)
• schildklierfunctie test door middel van een bloedonderzoek
• onder lichte sedatie inspectie van de keel en larynx met behulp van een laryngoscoop of endoscoop via de neusgang. Dit is de meest zekere manier van diagnostiek. Als de hond ademt kunnen we de bewegingen van de stemspleet zien en beoordelen of de stemspleet zich goed opent tijdens het inademen.

Therapie
In milde gevallen van larynxparalyse kan met medicinale behandeling worden volstaan (kalmeringsmiddelen zoals acepromazine en zwelling verminderaars zoals corticosteroïden), in combinatie met streven naar een optimaal lichaamsgewicht en aangepaste levensstijl (geen stress, opwinding, rustig aan doen met warm en vochtige weersomstandigheden). Een halsband dient vervangen te worden door een borsttuig!

In ernstiger gevallen van larynxparalyse moet in acute situaties eerst gestabiliseerd worden met zuurstoftoediening, afkoeling (vaak oververhitting door de benauwdheid), corticosteroïden (zwellingafname slijmvlies larynx) en soms met intubatie (buisje in de keel) of een tijdelijke tracheotomie (opening maken in de luchtpijp).

Na stabilisatie is chirurgie meestal noodzakelijk waarbij meestal een hechting wordt geplaatst in het kraakbeen van het strottenhoofd om de stemspleet in een open stand te fixeren. Vaak is operatie van alleen de meest aangetaste kant voldoende om de hond een goede kwaliteit van leven te bieden (methode van lateralisatie van arytenoid ofwel tie-back methode).

Een andere, minder gebruikte, chirurgische methode bestaat uit het wegnemen van een stukje kraakbeen van het strottenhoofd evenals van een stuk stemband om zo een betere opening van de luchtpijp te verkrijgen (partiele arytenoidectomy). Bij deze methode wordt ook een tijdelijke opening gemaakt in de luchtpijp met een buisje voor een paar dagen om zo de hond goed te kunnen laten ademen.

Complicaties na chirurgie kunnen bestaan uit kokhalzen en hoesten, verslikken en longontsteking door verslikken. Hierop dient na de operatie speciaal gelet te worden en eten en drinken dienen tijdelijk aangepast te worden. Soms kunnen de problemen terugkomen en dient de andere helft van de larynx ook geopereerd te worden.
Meestal knappen de honden goed op van de operatie en is de behandeling erg dankbaar.
 


Na operatie

Samenvatting
Samenvattend kunnen we stellen dat larynxparalyse gelukkig niet heel vaak voorkomt, maar indien tijdig ontdekt en behandeld goede vooruitzichten biedt. Wel dient de eigenaar alert te zijn op bovengenoemde symptomen bij de wat oudere hond en de dierenarts tijdig in te schakelen als de symptomen verergeren.

Met dank aan: WHG Dierenartsen
Website: www.whgdierenartsen.nl
Datum: 15-04-2012