29-01-2012    


Agressie

Onder agressie bij honden verstaan we niet alleen het aanvallen op zich, maar ook als het dier geneigd is om aan te vallen, dreiggedrag hoort ook onder agressie. Het laten zien van de tanden, hard blaffen, grommen en het borstelen zijn enkele van die dreiggedragingen. Dreiggedrag voorspelt niet altijd het werkelijke aanvalsgedrag, wel is er een verhoogde kans dat de hond aan gaat vallen. Een hond doet wat de natuur hem ingeeft, er is altijd wel een verklaring te vinden oor zijn agressief gedrag, natuurlijk is agressie niet acceptabel en moet dus voorkomen of opgelost worden. Het is niet verstandig agressie op te lossen met straf, dit onderdrukt het gedrag maar, men maakt daarmee de hond tot een tijdbom, als de hond zijn (agressief) gedrag een keer niet meer kan onderdrukken zijn de gevolgen niet meer te overzien. Meestal wekt fysieke straf juist agressie op, in plaats van het te verminderen. Er zijn verschillende soorten agressie, hoe men hier mee om moet gaan komt nu aan de orde.

Hondenbeten (in cijfers).

Hoe leuk en knuffelig honden ook zijn, jaarlijks worden naar schatting ongeveer 150,000 mensen door honden gebeten, daarvan melden zich ongeveer 50.000 bij de huisarts of in het ziekenhuis. De meeste erwondingen betreffen een open wond in arm of hand, Vaak kunnen wonden leiden dat blijvende verminkingen, ook kan er psychische schade ontstaan. In de afgelopen 25 jaar vielen er 29 dodelijke slachtoffers, daarvan was 64% het slachtoffer van een hond uit het eigen huishouden. Opvallend is dat bij de dodelijke hondenbeten niet alleen grote honden betrokken waren maar ook een populair klein ras. Van de 10 bijtincidenten gebeuren er 9 binnenshuis. Van alle ziekenhuisopnames is 21% een kind van onder de 4 jaar het slachtoffer, terwijl deze leeftijdsgroep slechts 6,5% van de bevolkingsgroep uitmaakt. Dit betekent dat kinderen tot 4 jaar meer dan 3 keer zo vaak slachtoffer zijn dan andere leeftijdsgroepen. In meer dan de helft van de gevallen was er tijdens het bijtincident geen olwassene aanwezig Het is dan ook niet verstandig om kinderen zonder toezicht met de hond alleen te laten zijn. Kinderen worden aker in het gezicht gebeten, om de doodeenvoudige reden dat door hun lengte het gezicht dichter bij de hond is. De meeste bijtincidenten met honden in huiselijke kring worden eroorzaakt door ongecontroleerd speelgedrag, gebrek aan goede opvoeding, slechte socialisatie, angst(agressie) en pijn. Ook communicatieproblemen tussen mens en hond vormt een groot probleem, dit geeft ongepaste aanvals- en verdedigingsreacties. Uit Belgisch onderzoek is komen vast te staan dat meer dan twee derde aAn de bijtincidenten door het slachtoffer zelf werden uitgelokt. Vooral kinderen (maar ook veel volwassenen) kunnen normaal hondengedrag niet interpreteren en beseffen niet welk risico ze lopen als ze met honden omgaan. Het is zeker niet verstandig om kinderen (even) alleen te laten met honden.

Omdat de meeste bijtincidenten het gevolg zijn tussen communicatie problemen tussen de mens en hond zouden eigenaren zich moeten erdiepen in het gedrag van honden, zo kan men het beste het aantal hondenbeten terug dringen, een hondencursus is daarom ook aan te bevelen. Eigenaren zijn verantwoordelijk voor het gedrag van hun dier, Ook fokkers hebben een verantwoordelijkheid, zij zijn voor het grootste deel verantwoordelijk voor een goede socialisatie, uiteraard moeten zij ook letten dat er niet gefokt wordt met honden die snel geneigd zijn tot bijten als gevolg van erfelijke aanleg. Bij de nieuwe wet op agressieve dieren zouden honden die gebeten hebben een gedragstest moeten ondergaan. Helaas zijn volgens  deskundigen de gedragstesten bij honden niet betrouwbaar, zij hebben geen voorspellende waarde over het gedrag voor de toekomst. Het zou niet zo mogen zijn dat men een hond euthanaseert als gevolg van een onbetrouwbare gedragstest. Het is beter de problemen op te lossen door de hond te (her)opvoeden, eventueel met behulp van een bekwaam (en gediplomeerd) gedragstherapeut. Wanneer u zelf betrokken bent geweest bij een bijtincident, dan zouden wij het op prijs stellen dat u de enquete op de site www.c ebetenhond.n1 wilt invullen.

Territoriale agressie:
Een roedel wolven heeft een eigen gebied waar ze jagen om ze van genoeg voedsel te kunnen voorzien. Concurrerende roedels worden daar niet toegelaten. Hoe groot dit territorium is, ligt aan de hoeveelheid prooidieren en de grote van de roedel. De grenzen van het territorium worden afgebakerd door te markeren. Dit wordt gedaan door reukvlagen uit te zetten en door krabsporen achter te laten, dit doen hoofdzakelijk de ouderdieren. Ook honden hebben nog de neiging om hun territorium te verdedigen, het ene ras meer dan het andere. Wat de hond als eigen territorium beschouwd kan erschillend zijn; het kan alleen het huis zijn, eventueel ook het terrein wat erbij hoort, maar ook plaatsen waar men regelmatig met de hond wandelt, Wat moet men doen als men een hond tegen komt de zijn territorium erdedigd? Zorg ervoor dat je de hond niet in de ogen kijkt, oogcontact wakkert de agressie aan. Gevechten tussen honden onderling worden meestal oorafgegaan door oogcontact. Men kan de hond heel goed in de gaten houden door er langs heen te kijken. Ren of fiets nooit hard weg, honden jagen vooral ergens achteraan wat snel van hun erwijdert. Maak jezelf zo groot mogelijk en verwijder langzaam (achterwaarts) van de hond.

Pijngerelateerde agressie:
 Als een hond ergens pijn heeft kan hij ook agressie tonen als er iemand in de buurt is of hem aanraakt. Vaak probeert hij mensen uit de buurt te houden door middel van grommen of de tanden laten zien. Een hond kan natuurlijk niet zeggen dat hij pijn heeft, dit is cie enige manier om te voorkomen dat men door aanraking cie hond nog meer pijn doet. Als het niet nodig is moet men de hond niet aanraken op de plaatsen waar die pijn heeft. Men moet proberen om de pijn te erhelpen, als het noodzakelijk is moet men met de hond naar de dierenarts.

Prooiagressie:
Een hond is een jager, het is daarom ook heel normaal dat hij achter wild aan wil gaan. Alles wat zich (snel) van de hond weg beweegt, kan de hond als prooi zien. Om die reden jagen honden soms achter auto's, fietser en joggers aan. Als eigenaar kan men dit voorkomen door te zorgen dat men de hond goed onder appèl heeft, dat wil zeggen dat de hond de commando's zit, af, volgen en komen uitstekend uitvoert. Wordt men zelf achtervolgd, dan kan men beter stil blijven staan en zich zo groot mogelijk maken en daarna langzaam an de hond weglopen, probeer ook oogcontact te ver-meiden om geen agressie aan te wakkeren. Wij maken ook gebruik van het jagersinstinct van de hond, denk daarbij aan het achterna rennen van een weggegooide bal, stokken en ander speelgoed. Soms is het zelfs zo dat honden deze spullen gaan kauwen of ze verscheuren, af en toe wordt de 'buit' begraven, net zoals wolven het doen met hun prooien.
 

Voederbaknijd:
Voer is de eerste levensbehoefte van een dier, dieren kunnen het daarom ook fel gaan verdedigen. Soms gaan honden hun speeltjes ook verdedigen, deze zien zij ook als een verworven prooi. Gelukkig kan men jonge honden wel leren te accepteren dat wij bij hun oederbak komen en honden die voederbaknijd vertonen is dat ook a te leren, Hetzelfde geldt voor speeltjes. Het zo maar lukraak weghalen van de voederbak werkt niet echt, het zou de hond de volgende keer alleen maar attenter maken. Bij pups kan men eenvoudig beginnen de halfvolle bak weg te nemen en meteen weer terug te geven, of nog beter, men geeft er iets lekkerder voor in de plaats. Doet men dit vaak genoeg, dan weet de pup dat hij niets te vrezen heeft als men in de buurt van de oederbak komt, maar misschien zelf nog een extra traktatie kan krijgen. Heeft men een hond die al voederbaknijd vertoont, dan kan men natuurlijk niet zonder risico de bak weghalen en weer teruggeven. Men zet deze hond een lege voederbak voor en doet er met de hand steeds iets voer in. Op deze manier leert de hond dat uw nabijheid geen bedreiging is, maar juist voer oplevert. Is de hond deze handeling gewend, dan gaat men over met het ruilen van de oederbak tegen iets wat de hond nog lekkerder vindt, daarna geeft men de voederbak direct weer terug.

Bij speeltje gaat het net zo, men geeft de hond iets lekkers en in ruil oor het speeltje, daarna geeft men het speetje weer terug. Op het moment dat de hond het speeltje los laat, zegt men "los", zo leert de hond wat het commando "los" betekent, Voordat men definitief het speeltje af pakt, moet men wel regelmatig deze ruilsessies hebben gedaan. Men kan het woord "los" pas als commando gebruiken als de hond zonder problemen los laat. Probeer niet het speeltje uit de bek te trekken, de hond kan dit als een spelletje gaan zien.

Angstagressie:
Angstagressie bij honden komt erg veel voor, de hond toont deze agressie als hij zich op een of andere manier bedreigd voelt. Deze angst kan veroorzaakt zijn door slechte ervaringen in het verleden, maar ook doordat de hond er in het verleden ergens niet of onvoldoende mee in aanraking is geweest. Komt de hond in een angstige situatie terecht, dan zal hij als eerste er oor kiezen deze situatie te ontvluchten, maar kan hij niet vluchten omdat hij bijvoorbeeld aangelijnd of opgesloten is, dan heeft hij alleen nog maar de mogelijkheid de veroorzaker van zijn angst proberen te erjagen met agressie. Vaak toont de hond vooraf kalmerende signalen (zie communicatie). De angstagressieve hond probeert te imponeren door te grommen en zijn tanden te laten zien, vaak zet hij zijn haren ook nog overeind om groter te lijken, maar aan zijn lichaamshouding is te zien dat hij zich onzeker voelt. Angstagressie is te herkennen aan de lage, onzekere houding van de hond. Hij heeft de oren naar achteren, staart laag of zelfs tussen de benen, de hond staat niet recht op cie poten en de hond laat niet de voortanden zien maar hoofdzakelijk de kiezen. Een eventuele beet wordt zo snel mogelijk gedaan, de hond grijpt naar het dichtstbijzijnde lichaamdeel en houdt niet vast maar trekt zich meteen terug. Het is logisch dat als men een angstige hond afstraft, de angst zal er-ergeren en dat men zo de agressie niet zal stoppen. Toch gebeurt dit helaas maar al te vaak, zelfs door zichzelf deskundig noemende hondenkenners, Dit onder het motto: "ik laat me zo maar niet bijten". Vaak wordt elke vorm van agressie als dominant beschouwd, terwijl dit niet zo vaak voorkomt als wordt verondersteld. Men kan het beste toenadering zoeken met een angstagressieve hond door een lage houding aan te nemen en de hond niet aan te kijken. Probeer de kalmerende signalen zoals bij communicatie is beschreven na te bootsen. Als men de hond aan moet lijnen, doe dit dan onderhands. Angst kan verschillende oorzaken hebben, probeer de hond stapsgewijs te laten wennen aan angstige zaken, desnoods met behulp van een gedragstherapeut.

Omgerichte- of reciirectie-agressie
:
Redirectie agressie is agressie gericht naar iemand of iets waarvoor het eigenlijk niet is bestemd. Het is eigenlijk ergens op afreageren, net zoals mensen wel eens naar iemand snauwen omdat ze slecht gehumeurd zijn. Deze vorm van agressie komt vaak voor na een correctie of omdat er een onzekere situatie voor de hond is. Het gebeurt ook vaak dat de hond zich afreageert op voorwerpen, het bijten in de riem is daar een goed voorbeeld van. Men kan dit gedrag proberen te voorkomen door duidelijk leiding aan de hond te geven.

Dominantie agressie:
Als een hond agressie vertoont, wordt er vaak gesuggereerd dat hij dominant is. Men probeert de agressie op te lossen door de hond (zwaar) te straffen om hem onder de duim te krijgen. Als men de hond goed observeert blijkt meestal dat er helemaal geen sprake is van dominantie. Helaas zijn er nog veel hondenkenners (die zichzelf als deskundig voordoen) die bijna elke vorm van agressie als dominant interpreteren. In de hondenwereld wordt veel gesproken over dominantie, maar wat is daar allemaal van waar? Nieuwe wetenschappelijke onderzoeken bij wolven in het wild hebben heel iets nieuws aan het licht gebracht. Hierover leest men meer op de volgende pagina.

Met dank aan: Martin Reuvekamp
Website: www.hondenwijzer.com
Datum: 29-01-2012