22-01-2012    

Servicehond
Op het ogenblik worden er onder andere door stichting hulphond Nederland, hulphonden voor minder valide mensen opgeleid. Een geweldig initiatief natuurlijk, alleen is het erg kostbaar om een hulphond op te leiden. Hierdoor zijn er dan ook lange wachtlijsten, voor degene die zo een hulphond willen hebben. Helaas kan niet iedereen zo een hond krijgen omdat er heel wat eisen aan een hulphond worden gesteld en aan de mensen die een hulphond nodig hebben. Er wordt dan ook een strenge selectie gemaakt uit de aanvragen voor een hulphond. Jammer genoeg is het aantal mensen die hulphonden trainen erg klein. De kennis die deze mensen gebruiken blijft daardoor ook beperkt. Op demonstraties met hulphonden zie je nog veel oefeningen die slecht worden uitgevoerd. Het probleem ligt vaak in de gebruikte leermethode en slechte begeleiding van de puppy gastgezinnen..
Een goed voorbeeld is het eindeloos blijven herhalen van een commando. Bijvoorbeeld het roepen van de hond, onbewust worden gastgezinnen geleerd om te blijven roepen als de hond niet direct komt. Hiermee leer je een hond dat hij pas na enkele commando's hoeft te luisteren. Je ziet dit gedrag al aangeleerd worden tijdens de beginfase in de opleiding, terwijl dat niet nodig is. Degene die uiteindelijk met de hond moet werken moet daardoor de hond blijven vragen om een oefening gedaan te krijgen. Dat lijkt mij erg vermoeiend voor degene die met de hulphond moet samen werken. Het wil natuurlijk niet zeggen dat de verschillende organisaties geen goede hulphonden kunnen trainen maar het geeft wel aan dat het nog beter kan.



In de moderne hondenafrichting wordt eerst de oefening aangeleerd, als de oefening nagenoeg perfect wordt uitgevoerd dan pas wordt er een commando aan verbonden. Het voordeel van deze methode is dat de hond leert om het commando direct uit te voeren bij het eerste commando. De kennis en knowhow die deze organisaties in huis hebben, worden over het algemeen angstvallig verborgen gehouden. Diverse organisaties waar ik gevraagd heb hoe de honden getraind worden lieten blijken deze kennis niet vrij te geven. Niet alleen de hulphonden organisaties maar ook de blindengeleidehonden scholen. Hopelijk komt daar verandering in en kunnen ze hun kennis delen waardoor de kwaliteit "met name van de hulphond" nog beter wordt.

Een goed voorbeeld zouden de hulphonden organisaties en blindengeleidehonden organisaties kunnen nemen aan de KNPV. De KNPV is een politiehonden organisatie die iedereen in de gelegenheid stelt om een politiehond te trainen. De KNPV stelt zichzelf op als keuringsinstituut. Alleen de honden die geslaagd zijn voor het KNPV certificaat worden aangeschaft door de verschillende overheidsdiensten.Het voordeel is dat de prijzen van een politiehond in verhouding met een hulphond erg laag zijn omdat veel mensen het leuk vinden om een politiehond op te leiden. Daarnaast is de kwaliteit van de Nederlandse politiehonden erg hoog in vergelijking met andere landen. Onze Nederlandse politiehonden worden naar vele landen geŽxporteerd vanwege hun enorme kwaliteiten. Als een soortgelijke organisatie opgezet wordt voor de verschillende hulphonden heb je een grote kans dat er geen wachtlijsten meer zijn. Iedereen krijgt dan de mogelijkheid om voor een hulphond in aanmerking te komen en ook de prijs van een hulphond zal aanmerkelijk lager worden. De bestaande hulporganisaties kunnen zich gaan toespitsen op het begeleiden van de mensen die van een hulphond gebruik willen maken. Het trainen van een servicehond hoeft niet bijzonder moeilijk te zijn omdat iedereen weer andere eisen stelt aan wat een servicehond moet kunnen. Om een verschil te maken tussen de hulphonden die Hulphond Nederland opleidt en de mogelijkheid om zelf een hond kunstjes te leren, praten we verder over servicehond.

Het verschil tussen de werkwijze met een servicehond en een hulphond komt hierop neer dat de servicehond werkt met enkele basis commando's. Hierdoor wordt het voor een servicehond minder verwarrend om de verschillende commando's uit elkaar te houden. Een hulphond moet daarentegen een heel scala aan commando's beheersen waardoor de opleiding veel zwaarder wordt.

Het trainen van een servicehond is voor iedereen leuk. Het is een manier om uw hond meer bij het gezin/roedel te betrekken. Gewoon lol dus en nog eens functioneel ook..

Wat kan een servicehond:
Basis :  uitstekende algemene vorming en sociaal gedrag
Trekken: voor het uittrekken van kleding of het open trekken van een deur
Duwen:  voor het dichtdoen van een deur
Vast:  voor het vast houden van een voorwerp
Los:  voor het in ontvangst nemen van een voorwerp
Brengen:  voor het brengen van een voorwerp naar een willekeurig persoon
Halen:  voor het ophalen en aanpakken van een voorwerp van een willekeurig persoon
Zoeken: voor het zoeken van de aanwijs stip
Switch:  voor het omzetten van een lichtschakelaar of het bedienen van een liftknop
Op:  voor het klimmen op een verhoging
Divers:  zijn hoofd door een halsband steken of een pedaalemmer openen door zijn poot op
het pedaal te zetten

Met deze basis kunnen er heel veel variaties worden bedacht waarmee een hond zou kunnen helpen. Door de verschillende vaardigheden te combineren kun je een hond bijvoorbeeld de koelkast open laten doen, een blikje laten halen en de koelkast weer laten sluiten.
Ideaal voor invalide mensen maar ook leuk om je hond meer in het gezin (roedel) te betrekken. " Zeg hond, geef de afstandsbediening is even aan." Of "ruim het speelgoed van de kinderen even op". Uw hond zal zich een volwaardig lid van het gezin gaan voelen. Behalve het gemak wat u er van heeft zal u ook een veel betere band krijgen met uw hond.
U kunt op verschillende manieren duidelijk maken wat u wilt van uw hond. Door gebruik te maken van de ouderwetse vocale commando's, handgebaren, lichaamsuitdrukking of een combinatie hiervan. Aan u de keus.

Hoe gaat het trainen in zijn werk

Trekken of vasthouden
Het trekken leert u aan door een koord te nemen met een knoop aan ťťn kant. In elke dierenwinkel te koop. U laat de hond aan de knoop trekken door hem spelenderwijs uit te dagen. Een hond die erg onderdanig is en het trekkoord snel los laat, laat u zo nu en dan eens winnen. Dominante honden laat u natuurlijk niet winnen. Als u de hond vraagt los te laten stelt u hem een beloning in het vooruitzicht. Als de hond weet wat er van hem verlangd wordt, bevestigt u het trekkoord aan een deurklink. Door uw hond nu te vragen aan het trekkoord te trekken, opent hij voor u de deur. Hetzelfde trucje kunt u gebruiken om u uit te laten kleden door de hond. Omdat hij inmiddels begrijpt wat er bedoeld wordt met trekken, laat u hem uw sokken uit trekken. Eerst speelt u met een sok met de hond. Vervolgens doet u de sok half aan en daagt hem uit om u sok uit te trekken. Gaat dit goed dan doet u de sok iets beter aan en perfectioneert u de oefening.

Vasthouden en loslaten
Om uw hond allround te maken moet hij natuurlijk elk voorwerp aan kunnen pakken en netjes weer afgeven. Om te beginnen neemt u zijn favoriete speeltje en vraagt de hond dit vast te houden. Als het niet meteen lukt kunt u de hond een beetje uitdagen. U pakt het voorwerp niet direct af maar aait hem eerst even onder zijn kin. Daarna pakt u het voorwerp aan en vraagt de hond het voorwerp los te laten. Laat de hond het voorwerp niet direct los dan doet hij dat wel als hij zijn beloning ziet. De volgende keer hoeft u waarschijnlijk geen eens "los" meer te vragen. Na korte tijd weet de hond wat u bedoelt met vasthouden en loslaten en gaat u het oefenen met zoveel mogelijk andere voorwerpen. Het is niet de bedoeling dat u met de voorwerpen gooit, het gaat er om dat de hond een voorwerp aanpakt en weer loslaat. Als dit goed gaat, gaat u weer een stapje verder door de hond het voorwerp enkele seconden vast te laten houden. De hond kan nu het voorwerp enige tijd vast houden. Nu is voor u het moment weer gekomen om het nog iets moeilijker te maken door het voorwerp voor u op de grond te laten vallen (niet gooien). De hond pakt het op en u pakt het direct aan en beloont de hond.

Brengen en halen
Inmiddels kan uw hond een voorwerp vasthouden en heeft u nu een helper nodig. Eerst roept de helper de hond, als de hond komt geeft de helper hem een beloning. Na enkele keren oefenen komt de hond direct als hij geroepen wordt. Nu gaat u de hond naar de helper sturen met behulp van een commando, de helper roept nog even als het nodig mocht zijn en geeft de hond zijn beloning. Als dit goed gaat, gaat u weer een stapje verder. U geeft de hond een voorwerp aan en de helper roept de hond, neemt het voorwerp aan en beloont de hond. Als uw hond na enige oefening met elk voorwerp naar de helper loopt, laat u hem nu lopen zonder voorwerp maar moet hij het voorwerp op gaan halen. De helper roept de hond, geeft een voorwerp aan en u roept de hond weer terug. Nu is het moment gekomen om ook met andere personen te oefenen.

Zoek
Hiervoor heeft u een zaklantaarntje met een sterke lichtbundel of een zogenaamd laserlampje nodig. Belangrijk is dat u absoluut niet in zijn ogen schijnt. Een laserlampje zou zeker blijvende schade kunnen berokkenen. U gaat als volgt te werk. Door het lampje op de grond te schijnen kunt u uw hond er op attent maken door het lampje een beetje te bewegen. Als uw hond het lichtje probeert te volgen beloont u hem. De truc is nu om het lampje op een voorwerp te schijnen die hij graag apporteert. Door het lichtje een beetje te bewegen moedigt u uw hond aan om richting het lichtje te lopen. Als hij bij het lichtje is doet u het lampje uit. Vervolgens laat u hem het voorwerp apporteren. Omdat u het vasthouden en loslaten al heeft aangeleerd zal het slechts weinig moeite kosten om uw hond een willekeurig voorwerp te laten vasthouden. Ook heeft u het voorwerp steeds direct aangenomen en weet de hond niet beter dan het voorwerp direct aan te geven. Op deze manier kunt u hem elk voorwerp laten halen wat u maar wilt, zonder dat u voor elk voorwerp een commando moet verzinnen wat de hond alleen maar verwart.

Switch
Een leuke oefening voor elke hond. Bij deze oefening gebruikt u een oude theedoek. U vouwt de theedoek in tweeŽn, legt het meest favoriete speeltje/voertje duidelijk zichtbaar onder de theedoek. U gaat met beide voeten op de theedoek staan en moedigt de hond aan om het te vinden. Als de hond flink met zijn poten gaat graven geeft u hem het speeltje of voertje. Gaat het makkelijk dan verbindt u er een commando aan. Nu kunt u beginnen met bijvoorbeeld de deurbel. Uw hond weet wat switch betekent en u moedigt hem aan dit tegen de muur te doen door de theedoek aan de muur te bevestigen. Na enkele keren oefenen begrijpt de hond dat er tegen de muur moet worden geswitcht. Als u denkt dat door dat switchen de verf van de muren zal worden gekrabd kunt u ook de hond zijn neus laten gebruiken. Door de knop iets in te smeren met wat lekkers kunt u de hond stimuleren met zijn neus tegen de knop aan te duwen. Raakt de hond het (bijvoorbeeld) lichtknopje aan dan beloont u hem weer. Nu gaat u dit gedrag perfectioneren door alleen te belonen als de lichtknop ook daadwerkelijk wordt ingeduwd.

Op
Als u met de hond naar de dierenarts gaat is het makkelijker als de hond uit zichzelf op de behandeltafel stapt. U kunt dit oefenen door een stoel tegen de eettafel aan te zetten. Met een voertje stimuleert u de hond om op de stoel te gaan staan en beloont hem. Vervolgens gaat u een stapje verder door hem te stimuleren op de eettafel te gaan staan en wederom beloont u hem. Hetzelfde doet u ook om hem weer rustig de tafel af te laten lopen zonder te springen. Laat u de hond springen dan belast u onnodig zijn gewrichten dus het is aan te raden om daar zeker op te oefenen. Stel je voor dat u in een winkel staat en de hond uw portemonnee moet aangeven aan de verkoper. Door hetzelfde principe kunt u de hond aan leren om tegen de toonbank op te staan. Met behulp van een helper achter de tafel (toonbank) stimuleert hij de hond om tegen de toonbank aan te staan met behulp van wat lekkers. Gaat dit goed dan bouwt u het natuurlijk uit door de hond een voorwerp vast te laten houden en dat op de toonbank af te geven.

Divers
Met een halsband die niet te klein is kunt u de hond aanleren zijn kop er door te steken. Uw hond lijnt zich dan als het ware zelf aan. Door de halsband voor zijn kop te doen en een voertje aan de andere kant van de halsband kunt u de hond stimuleren zijn kop er door te steken. Na enkele keren oefenen heeft uw hond het door. Bijna elke hond kan pootje geven zoniet dan moet u uw hond dat aanleren. We gaan de hond aanleren om zelf de pedaalemmer open te doen. Zonder dat uw hond het weet legt u een lekker voertje in de emmer. Als u dat gedaan hebt, roept u de hond en laat hem voor de pedaalemmer zitten. Nu vraagt u hem een pootje te geven, door op de voet van de pedaalemmer te wijzen. Na even doorzetten zet uw hond zijn poot op de voet van de pedaalemmer en de klep gaat omhoog. Als het niet wil lukken dan kunt u ook de hond voor de pedaalemmer laten zitten. Zijn poot voorzichtig vastpakken en op de voet van de pedaalemmer zetten. U laat hem het voertje pakken en een nieuw handigheidje heeft hij weer onder de knie.

Combinatie oefeningen
U heeft bij het doorlezen van de tekst gemerkt dat je simpel de verschillende basisoefeningen kan combineren. De enige beperking die u heeft is uw fantasie. U kunt uw fantasie de vrije loop laten en uw hond alles leren wat voor u gemakkelijk kan zijn. Denk maar eens aan het opruimen van het speelgoed van de kinderen of de was doen bijvoorbeeld. Het in en uitladen van de was en het deurtje dicht doen. Het pellen van een banaan, banaan goed vasthouden. Vraag de hond of hij het puntje vasthoudt en laat hem er maar aan trekken. De koelkast openmaken, een biertje vastpakken, brengen en de deur van de koelkast weer dichtdoen. Het is een kwestie van het aanleren van de basisoefeningen en vervolgens het combineren ervan. Mocht u vragen hebben, advies willen of aanmerkingen geven dan kunt mag u mij altijd mailen.

Veel plezier en succes.
Voor meer informatie kunt u zich ook wenden tot de stichting http://www.assistentiehond.nl
Zij willen u graag verder op weg helpen bij het trainen van een hulphond.

Met dank aan: Ferry de Kok
Website: members.chello.nl/~fam.dekok
Datum: 22-01-2012